استراتژی بکاپ: چه چیزی، هر چند وقت، و کجا
بیشتر تیم‌ها بکاپ دارند؛ کمتر تیمی مطمئن است که آن بکاپ قابل بازیابی است. تفاوت این دو معمولاً در روز بد مشخص می‌شود.
دامنه: چه چیزی بکاپ گرفته شود؟
- پایگاه داده — معمولاً حیاتی‌ترین بخش، چون بازسازی‌اش ممکن نیست.
- فایل‌های آپلودشدهٔ کاربران — تصاویر محصول، پیوست‌ها و مدارک.
- فایل‌های پیکربندی سرور و سرویس‌ها.
- کد اپلیکیشن — اگر در مخزن نسخه‌بندی نگهداری نمی‌شود.
یک آزمون ساده برای هر قلم: اگر این همین حالا از بین برود، چقدر طول می‌کشد تا از جای دیگری بسازمش؟ هرچه جواب طولانی‌تر، اولویت بکاپش بالاتر.
دو عددی که کل برنامه را تعیین می‌کنند
قبل از انتخاب ابزار و دوره، این دو را برای خودت روشن کن. بقیهٔ تصمیم‌ها از دل همین‌ها درمی‌آیند:
| پرسش | چه چیزی را تعیین می‌کند |
|---|---|
| حداکثر چند ساعت داده را می‌توانم از دست بدهم؟ | فاصلهٔ بین دو بکاپ. اگر جواب یک ساعت است، بکاپ روزانه کافی نیست. |
| حداکثر چقدر می‌توانم پایین باشم تا برگردم؟ | روش بازیابی. برگرداندن ترابایت‌ها از یک فضای دور، ساعت‌ها طول می‌کشد؛ اگر این قابل قبول نیست، به نسخهٔ نزدیک‌تر هم نیاز داری. |
بیشتر تیم‌ها فقط به اولی فکر می‌کنند. دومی همان چیزی است که وسط بحران معلوم می‌شود جوابش را نداشته‌ای.
دوره و نگهداری
نگهداری چند نسخه مهم است. اگر خرابی داده چند روز بعد کشف شود، تنها داشتن آخرین نسخه کمکی نمی‌کند — چون آخرین نسخه هم همان دادهٔ خراب را دارد.
الگوی رایج این است: چند نسخهٔ روزانه، چند نسخهٔ هفتگی و یکی دو نسخهٔ ماهانه. عمق دقیقش به این بستگی دارد که خرابی خاموش در کسب‌وکار تو معمولاً چند وقت بعد کشف می‌شود.
کجا نگه داشته شود؟
قاعده‌ای که سال‌هاست دوام آورده و ساده است: سه نسخه، روی دو نوع رسانهٔ متفاوت، که یکی از آن‌ها جای دیگری باشد.
- بکاپی که روی همان سرور است، فقط حذف اشتباهی را پوشش می‌دهد. خرابی دیسک، آتش‌سوزی یا دسترسی مهاجم، هم سرور و هم بکاپ را با هم می‌برد.
- بکاپی که روی همان سرور نیست ولی با همان اعتبارنامه در دسترس است، در برابر باج‌افزار محافظت نمی‌کند — چون مهاجمی که سرور را گرفته، آن اعتبارنامه را هم دارد.
- نسخه‌ای در دیتاسنتر دیگر، هم خرابی سخت‌افزاری و هم رویداد فیزیکی را پوشش می‌دهد. سرور بکاپ دقیقاً برای همین وجود دارد.
آزمودن بازیابی — بخشی که همه جا می‌اندازند
بکاپی که بازیابی‌اش آزموده نشده، یک فرضیه است نه یک نسخهٔ پشتیبان. و بدترین ویژگی‌اش این است که تا روز بد، دقیقاً شبیه یک بکاپ سالم به نظر می‌رسد.
- یک بازهٔ منظم بگذار — فصلی برای بیشتر کسب‌وکارها کافی است، به شرطی که در تقویم کسی باشد.
- بازیابی را روی یک محیط جدا انجام بده، نه روی سرور اصلی.
- فقط به «فایل برگشت» اکتفا نکن؛ سایت را بالا بیاور و چند صفحهٔ واقعی را باز کن.
- مدت زمانش را یادداشت کن. همین عدد، جواب پرسش دوم بالاست.
بکاپ باید خودش هم پایش شود
موفقیت بکاپ باید یک شاخص در مانیتورینگ باشد، نه ایمیلی که در پوشهٔ خوانده‌نشده جمع می‌شود. و هشدار مهم‌تر، هشدارِ نبودِ بکاپ است: اگر امشب هیچ بکاپی ثبت نشد، کسی باید خبردار شود.
مطالب مرتبط
این مطلب بخشی از راهنمای مدیریت سرور است.
